Janusz Bugajski

Beogradi është duke e intensifikuar fushatën e tij diplomatike kundër Prishtinës. Gjatë kësaj vere, Ministri i Jashtëm i Serbisë, Ivica Daçiç është përpjekur të krijojë një realitet alternativë, që do ta favorizonte Serbinë në lidhje me të ardhmen e Kosovës.

Ofensiva e Daçiçit ka tre elementë themelorë: statusin e Kosovës, reagimin e Amerikës dhe qasjen e Europës. Mbi të gjitha, Daçiç është i vendosur në përkufizimin e Kosovës si një shtet i dështuar, njohja e të cilit duhet të merret mbrapsht. Mbrojtësit e Serbisë së Madhe, si Daçiç, refuzojnë ta pranojnë realitetin e pavarësisë së Kosovës dhe vazhdojnë të vënë në dyshim statusin e saj përfundimtar, edhe pse as Uashingtoni dhe as Brukseli nuk janë duke rishikuar të qenit shtet të Kosovës.

Në përpjekje për të vërtetuar pikëpamjen e tij, Daçiç ka paralajmëruar një projekt të Shqipërisë së Madhe, në të cilin Tirana dhe Prishtina janë bashkëpunëtore në konspiracion. Marrëveshja mes Shqipërisë dhe Kosovës për të ndarë disa ambasada dhe për të koordinuar politikat e tyre të jashtme është një praktikë standarde e shumë shteteve europiane. Por sipas logjikës së Daçiçit, meqë Kosova ka dështuar si shtet, ajo do të përpiqet të bashkohet me Shqipërinë dhe kështu të destabilizojë Ballkanin.

Një deklaratë e dytë  e rremë e Daçiçit është se SHBA ka vendosur të rihapë çështjen e statusit të Kosovës dhe kinse do të favorizojë Serbinë në bisedimet e ardhshme midis Beogradit dhe Prishtinës. Daçiç e shpalli takimin e tij me Këshilltarin e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, John Bolton, në Uashington në korrik si një zhvillim të rëndësishëm për Beogradin. Sipas tij, Bolton e informoi atë se një zgjidhje e qëndrueshme për konfliktin kishte përparësi për Shtëpinë e Bardhë. Padyshim që SHBA kërkon normalizim dypalësh, por jo ndonjë kthim mbrapa të statusit të Kosovës.

Daçiç gjithashtu pretendoi se Bolton do të vizitonte rajonin në gusht ose në shtator për të lançuar një iniciativë të re, nga e cila interesat serbe do përfitonin. Qeverisë(serbe) iu desh të tërhiqej nga këto pretendime. Megjithëse Bolton ka deklaruar publikisht se Uashingtoni nuk e përjashton shkëmbimin territorial, kjo nuk duhet të interpretohet si një lëshim, i planifikuar dhe i njëanshëm nga Prishtina për Beogradin.

Që nga zgjedhja e Donald Trump në nëntor të 2016-ës, Daçiç ka deklaruar se administrata e re nuk e mbështet më Kosovën dhe kjo i jep mundësi të rëndësishme diplomacisë serbe. Shumë ngjashëm si Moska, Beogradi është përpjekur të vendosë demokratët kundër republikanëve në Shtetet e Bashkuara. Daçiç pretendon se zyrtarët e Trump-it e konsiderojnë ish presidentin Bill Clinton dhe ish sekretaren e shtetit Madeleine Albright si “vampirë”, politikat e të cilave duhet të ndryshohen.

Ministri i Jashtëm i Serbisë, gjithashtu, ka pohuar se Serbia duhet të përfshihet më shumë në politikën e brendshme të SHBA-së duke nxitur diasporën e saj të mësojë nga grupe të tjera të suksesshme të emigrantëve, veçanërisht grekët dhe armenët. Daçiç ka thënë se Beogradi do të nxiste amerikanët me origjinë serbe që të votojnë për Trump në zgjedhjet presidenciale të vitit 2020, ndërsa pretendonte se shumica e tyre, tashmë, e mbështesnin Trump-in.

Manovra e tretë diplomatike e Daçiç është qasja gjoja e ndryshuar e Bashkimit Europian ndaj mosmarrëveshjes Serbi-Kosovë. Emërimi i Ministrit të Jashtëm të Spanjës, Josep Borrell, si Përfaqësuesi i Lartë i BE për Punët e Jashtme dhe Politikat e Sigurisë i ka rritur pritshmëritë e Beogradit. Borrell është një socialist katalanas, i cili e kundërshton me forcë shkëputjen e Katalonjës nga Spanja. Ministria e Jashtme e Serbisë duket se beson se ai do të bëjë presion për mosnjohjen e Kosovës në BE, në përputhje me pozicionimin zyrtar të Madridit.

Shefi i politikës së jashtme të Evropës, i emëruar për pesë vjet, është anëtar i Komisionit Europian dhe i Këshillit Europian, i cili, duke kryesuar mbledhjet e ministrave të jashtëm dhe duke marrë pjesë në samitet e krerëve të shteteve ose qeverive, do të ketë një ndikim në politikë. Sidoqoftë, ai nuk mund të ndjekë automatikisht pozicionin e qeverisë së tij ose ai do të dënohej nga shumica e qeverive të BE-së që e kanë njohur Kosovën.

Si shenjë e zhgënjimit(të tij) me BE, së fundi, Daçiç sulmoi kryeministrin bullgar Boyko Borissov për komentet se Borrell duhet të respektojë qëndrimin e BE-së për Kosovën dhe jo atë të Madridit. Do të ishte e vështirë për Borrellin të bllokonte bisedimet mes Serbisë dhe Kosovës ose të favorizonte Beogradin, pa përjashtuar Gjermaninë, Francën dhe shtetet e tjera që kanë investuar për shumë vite në të qënit shtet të Kosovës. Për më tepër, kritika e hapur e Borrellit ndaj administratës Trump, gjithashtu, do të ulë ndikimin e tij në procesin e bisedimeve.

Daçiç po ndjek dy qëllime kryesore. Së pari, ai dëshiron të krijojë përshtypjen e suksesit për Beogradin në prag të rifillimit të bisedimeve me Prishtinën. Dhe së dyti, ai është i vendosur të dobësojë pozicionin e Kosovës duke përhapur idenë për një mbështetje në rënie nga Uashingtoni dhe Brukseli. Sidoqoftë, propaganda e suksesit, kur nuk korrespondon me realitetin, ka vetëm një ndikim të kufizuar.

Janusz Bugajski

SERBIA’S NEW OFFENSIVE AGAINST KOSOVA

Belgrade is intensifying its diplomatic campaign against Prishtina. During this summer Serbia’s Foreign Minister Ivica Dacic has endeavored to create an alternative reality regarding the future of Kosova that will favor Serbia.

There are three basic elements of Dacic’s offensive – Kosova’s status, America’s reaction, and Europe’s approach. Above all, Dacic is determined todepict Kosova as a failed state that should be de-recognized. Greater Serb advocates such as Dacic refuse to accept the reality of Kosova’s independence and continue questioning its final status, even though neither Washington nor Brussels are backtracking on Kosova’s statehood.

In an effort to prove his point, Dacic has warned about a Greater Albania project in which Tirana and Prishtina are co-conspirators. The agreement between Albania and Tirana to share some embassies and coordinate their foreign policies is standard practice between several European states. But Dacic’s logic is that because Kosova has failed as a state it will try to unite with Albania and thereby destabilize the Balkans.

Dacic’s second fraudulent claim is that the US has decided to reopen the question of Kosova’s status and will allegedly favor Serbia in future talks between Belgrade and Prishtina.Dacic trumpeted his meeting with US National Security Advisor John Bolton in Washington in July as a major breakthrough for Belgrade. Bolton allegedlyinformed him that a lasting solution to the conflict is a White House priority.Certainly the US seeks bilateral normalization but not any reversal of Kosova’s status.

Dacic also asserted that Bolton would visit the region in August or September to launch a new initiative that would benefit Serbian interests. The government had to backtrack on these assertions. Although Bolton has publicly statedthat Washington does not rule out territorial changes, this should not be interpreted as a planned unilateral concession by Prishtina to Belgrade.

Ever since the election of Donald Trump in November 2016, Dacic has claimed that the new administration no longer supports Kosova and this provides important opportunities for Serbian diplomacy. Much like Moscow, Belgrade has tried to pit Democrats against Republicans in the US. Dacic claims that Trump officials consider former President Bill Clinton and former Secretary of State Madeleine Albright as “vampires” whose policies must be changed.

Serbia’s Foreign Minister has also asserted that Serbia must become more involved in domestic US politics by urging its diaspora to learn from other successful émigré groups, particularly Greeks and Armenians. Dacic announced that Belgrade would urge Americans with Serbian origins to vote for Trump in the 2020 presidential elections while claiming that most of them support Trump already.

Dacic’s third diplomatic spin is the allegedly changing European Union approach toward the Serbia-Kosova dispute. The appointment of Spain’s Foreign Minister Josep Borrell asthe new EU High Representative for Foreign Affairs and Security Policy has raised Belgrade’s expectations.Borrell is a Catalan socialist who strongly opposesCatalonia’s secession from Spain. Serbia’s Foreign Ministry seems to believe that he will push for non-recognition of Kosova in the EU in line with the official Madrid position.

Europe’s foreign policy chief, appointed for five years, is a member of both the European Commission and the European Council, chairing meetings of foreign ministers and attending summits for heads of state or government and he will have an impact on policy. However, he cannot automatically pursue the position of his government or he will be censured by the vast majority of EU governments who have recognized Kosova.

In a recent sign of frustration with the EU, Dacic attacked Bulgarian Prime Minister Boyko Borissov over comments that Borrell must respect the position of the EU on Kosova rather than that of Madrid. It would be difficult for Borrell to block talks between Serbia and Kosova or to favor Belgrade without alienating Germany, France, and other states that have invested for many years in Kosova’s statehood.Additionally, Borrell’s open criticism of the Trump administration will also lessen his impact in the negotiating process.

Dacic’s is pursuing two primary goals. First, he wants to create the impression of success for Belgrade on the eve of restarted negotiations with Prishtina. And second, he is determined to weaken Kosova’s position by promulgating the notionof its declining support in Washington and Brussels. However, the propaganda of success only has a limited impact when it does not correspond with reality.

*****

Botuar në Dita. Kolonën e z.Bugajski mund ta ndiqni çdo të shtunë në versionin print dhe online të gazetës. Ndalohet kategorikisht ribotimi i plotë apo i pjesshëm pa lejen me shkrim të redaksisë

Flash Lajme