PhD. Anila Kalleshi: Probleme meveshkat?! Rekomandimet ushqimore per sëmundjet e veshkave

Lista e ushqimeve për veshkat dhe planiushqimor për sëmundjen e veshkave.

Çfarë dieteështë më e mira për sëmundjen e veshkave? Sipas Harvard Medical School kjo dietë rekomandohet për personat që e kanë dalluar sëmundjen në fazatë vonshme të sëmundjes dhe atyre që janë me sëmundjen kronike të veshkave.Shumë njerëz me këto gjendje të veshkave i nënshtrohen terapisë zëvendësuese tëveshkave, të quajtur gjithashtu hemodializë, por gjithashtu kërkojnë ndryshimenë dietën e tyre për të shmangur komplikime potencialisht serioze.

Çfarë duhet të konsumoni në një dietërenale?

Dietat renalejanë përdorur për shumë vite për të reduktuar ndërlikimet në mesin e njerëzveme sëmundje të veshkave, dieta është kufizuese dhe jo pa kritika. Ekziston njëshqetësim i madh se kryerja e dietave renale kufizojnë marrjen emikronutrientëve të rëndësishëm (vitamina dhe minerale), polifenoleve dhefibrave ushqyese, pasi shumë ushqime që duhet të reduktohen / shmangen janëburime të mira të këtyre ushqyesve thelbësorë. Për shembull, një dietëtradicionale renale përfshin shmangien ose kufizimet e grupit ushqimor dukepërfshirë frutat, perimet, drithërat, bishtajoret, fasulet dhe arra – por hulumtimete kohëve të fundit tregojnë se kjo mund të rrisë rrezikun për probleme të tjerashëndetësore të lidhura me konsumimin e përgjithshëm të lëndëve ushqyese. Disapraktikues tani mendojnë se “dieta e sëmundjes së veshkave” nuk është vetëmtepër restriktive, e vështirë për t’u përshkruar dhe e vështirë për pacientëtqë ta ndjekin, por edhe kundërproduktive. Prandaj, dietat alternative, të tillasi dieta mesdhetare ose dieta DASH, tani janë rekomanduar si qasje më të mirapër menaxhimin e sëmundjes së veshkave.

Çfarë është dietë renale? Kush duhet tandjekë?

Për fat të keqnuk ka trajtim / shërim të përhershëm për sëmundjen e veshkave, vetëmstrategjitë për të mbajtur dikë me sëmundje të veshkave të qëndrueshëm dhe tëshëndetshëm sa të jetë e mundur. Një nga këto strategji është ndjekja e njëdiete për sëmundjen e veshkave që kufizon marrjen e disa lëndëve ushqyese, meqëllim që të zvogëlojë sasinë e mbeturinave në gjak. Kjo është për shkak seveshkat janë të nevojshme për të balancuar siç duhet raportet e ujit, kripësdhe mineraleve të tjera (të quajtura elektrolite) në gjak – pra, mosfunksionimii veshkave mund të çojë në nivele anormale të mineralit. Një dietë renale apondryshe një plan ushqimor është ajo që kufizon natriumin, kaliumin dhefosforin, pasi njerëzit me sëmundje të veshkave duhen të monitorojnë se sa ngakëto ushqyes të konsumojnë. Këto tri mikroelemente mund të grumbullohen në gjakdhe të kontribuojnë në probleme si presioni i lartë i gjakut, ënjtje dhembajtje fluide, aritmi të zemrës , çrregullimet e eshtrave dhe kalcifikimetvaskulare.

Shenjat dhe simptomat e sëmundjeve tëveshkave

Çfarë është sëmundja e veshkave (equajtur ndryshe edhe mosfunksionim i veshkave), dhe cilat janë disa simptomatqë dikush mund ti përjetojnë ato?

Sëmundja eveshkave ndodh atëherë kur veshkat ndalin së punuari mirë për të kryer një jetënormale. Kjo gjendje karakterizohet si “humbje e papritur e aftësisë sëveshkave për të nxjerrë mbeturinat, për të koncentruar urinën, për të ruajturelektrolitet dhe për të ruajtur ekuilibrin e lëngjeve”. Dëmtimi i veshkaveakute (i quajtur edhe sëmundja e veshkave renale akute) është termi i përdorurzakonisht për të përshkruar pacientët, veshkat e të cilëve papritmas ndalinfunksionimin siç duhet normalisht. Sëmundja kronike e veshkave, përshkruanhumbjen graduale të funksionit normal të veshkave. Disa pacientë me probleme tëveshkave ose madje edhe me sëmundjen e veshkave nuk do të përjetojnë simptomatë dukshme. Megjithatë, nëse ndodh “mosfunksionimi” i papritur i veshkave, kjobëhet shpejt një situatë emergjente pasi simptomat priren të përparojnë shpejt.

Simptomat e sëmundjes së veshkave që tregojnë përkeqësimin ne organizëm :

  • Të përziera, dhe humbja e oreksit
  • Lodhje dhe dobësi
  • Problemet me gjumin
  • Ndryshimet në shpejtësinë se sa juurinoni
  • Shtrëngimet e muskujve dhe ngërçet
  • Dhimbje e kokës
  • Frymëmarrje të shkurtra
  • Presion i lartë i gjakut(hipertensionit)

Simptomat e sëmundjes së veshkavezakonisht përfshijnë:

  • Dhimbjetë veshkave, e cila ndjehet si therje në pjesën e prapme të barkut ( i quajturndryshe “dhimbje anësore”). Prodhimi i urinës është më pak se zakonisht osenganjëherë aspak. Sidoqoftë, një anë paralajmëruese e sëmundjes së veshkavemund të jetë urinim i shpeshtë, ndonjëherë me gjak ose ndryshime të tjera tëngjyrave.
  • Mbajtjae ujerave dhe ënjtja për shkak të mosbalancimit të elektroliteve, sidomos nëgjymtyrët e poshtme, siç janë këmbët dhe nyjat. Fytyra dhe sytë gjithashtu mundtë duken të fryra dhe ënjtura.
  • Mostretjee ushqimit, humbje e oreksit dhe nganjëherë të përziera.
  • Tensionii lartë i gjakut.
  • Ndryshimetnë humor, kryesisht për shkak të zhvendosjes së niveleve të elektroliteve dhedehidrimit.
  • Këtomund të përfshijnë konfuzion, probleme me gjumin, ankth, lodhje, problemepërqendrimi, dobësi dhe jo qartësi e të menduarit mirë.

Çfarë e rrit rrezikun e dikujt përsëmundjen e veshkave?

  • Dukepasur një histori të diabetit, anemisë, presionit të lartë të gjakut,sëmundjeve të zemrës.
  • Konsumimii një diete jo të shëndetshme.
  • Dukeqenë shumë mbipeshë ose i shëndoshë.
  • Nëse jenjë i rritur e i moshuar.
  • Kurpersoni ka pasur një histori të sëmundjes së prostatës (një prostatë ezgjeruar), dëmtim të mëlçisë ose sëmundje të mëlçisë.
  • Përjetimii traumës ose sëmundja e veshkave që ju ka shkaktuar humbje të papritur tëgjakut.
  • Funksionii ulët i imunitetit për shkak të një sëmundjeje tjetër.
  • Duke utrajtuar në një spital ose në njësi të kujdesit intensiv, të tilla sioperacionet
  • Në rastetë rralla, sëmundjet e veshkave mund të shkaktohen nga një infeksion i veshkave,ose filonefritis, një lloj infeksioni i traktit urinar që mund të shkaktohetnga bakteret ose një bakter virus. Shpesh fillon në uretër ose fshikëz dhepastaj udhëton në veshkë. Nëse zhvillohet një infeksion i veshkave,simptomat mund të përfshijnë: ethe, dhimbje prapa dhe anësore të kurrizit,urinim të shpeshtë, të përziera dhe gjak në urinë.

Ushqimet që duhen shmangur:

  • Tëgjithë llojet e kripërave
  • Mishrate përpunuara si: proshutë, sallam, hot dog, sallamet e staxhionuar, mish i ngrirëose i paketuar janë të larta në natrium, filetot e pulave, mish derri,biftekët dhe qoftet.
  • Suprattë konservuara dhe ushqimet e ngrira, të cilat kanë nivele të larta tënatriumit.
  • Orizi i gatshëmi paketuar
  • Vajrat erafinuara, si i lulediellit, i sojës.
  • Birratdhe pijet me gaz
  • Kaliumigjendet kryesisht në fruta, perime, në produktet e qumështit dhe mishit. Ështëmirë që të diskutoni me mjekun tuaj nëse ende mund të konsumoni ushqime tëpasura me kalium, duke përfshirë: luledielli, banane, portokall, lëngjefrutash, domate, fasule, kungull, kungull dimëror, patate, drithëra, krunde dhezarzavate si spinaq, dhe sallata zvicerane. Këto janë ushqime shumë tëshëndetshme normalisht, kështu që nëse është e mundur, ju të mbani ato nëdietën tuaj.

A mund të hani patate në dietën renale?

Patatet dhepatatet e ëmbla përmbajnë një sasi të mirë të kaliumit, por zakonisht mund tëhahet në sasi, sidomos nëse qërohet lëkura dhe i gatuani mirë. Shmangni ushqimetë caktuara që janë të larta në acid oksalik (spinaqi, raven, domate,patëllxhan, panxhar, selino, kungull, verë, patate të ëmbla, kikirikë, bajame,boronica, manaferra, luleshtrydhe, majdanoz dhe kakao). Për të shmangurkonsumimin e shumtë të fosforit dhe kaliumit, kufizoni marrjen e qumështit dheprodukteve të qumështit në një filxhan në ditë.

Plani i Ushqimit renal, udhëzimet e tëngrënit.

Kufizoni osemonitoroni futjen tuaj të ushqimeve me natrium, kalium dhe fosfor. Mundohuni tëgatuani në shtëpi më shumë dhe të mos shijoni ushqime të papërshtatshme kurhani, të cilat zakonisht janë të larta në natrium / kripë.

  • Mos përdorni kripë kur gatuani ushqimet.Shmangni ushqimet e larta në natrium ( ushqime të paketuara) duke lexuar mekujdes etiketat. Shmang çdo ushqim që ka më shumë se 300 miligramë natriumi përracion.
  • Për të ndihmuar në menaxhimin e nivelevetë sheqerit në gjak, hani “ushqime të balancuara” që përfshijnë një burimproteinash, yndyrë të shëndoshë dhe karbohidrate komplekse.
  • Për të shmangur marrjen e shumtë tëmineraleve, hani një shumëllojshmëri të gjerë të frutave dhe perimeve.

Kjo ju jep juveushqyes pa mbingarkuar sasinë e kaliumit që ju konsumoni.

Për të shijuarmë mirë ushqimet pa shtuar kripë, shtoni barëra dhe erëza – si piper i zi,piper i kuq, qimnon, pluhur djegës, hudhër dhe qepë, rigon, spec djegës,majdanoz të freskët, borzilok të freskët, qepë të njoma, limon të freskët,lime, dhe rozmarinë.

Përdorni qumështjo më shumë me 1 filxhan në ditë, ose 1 filxhan kosi ose 1 fetë djathë.

Ja një shembull i një menyje të dietësrenale:

Mëngjesi: krepa të përgatiturme miell integral, të shoqëruar me ¼ filxhan arra dhe 1 filxhan fruta, plus njëfilxhan qumështi apo kos pa yndyrë; 2 vezë me zarzavate të gatuara dhe 1 fetëbukë ose 1 një smothie e bërë me proteina kolagjene, manaferra, spinaq dhekos, ose me qumësht një filxhan, ½ filxhan boronica, 2 lugë bajame tëgrira, ¼ filxhan tërshërë.

Dreka: Sallatë, peshkose pulë të spërkatur me vaj ulliri dhe uthull; ose peshk ton ose salmon,sallatë me patate të ëmbël dhe perime.

Darka: Peshk, sallatpule me perime të gatuara dhe 1/2 filxhan oriz ose quinoa; supë e bërë me mishdhe perime dhe një sallatë. Ndërmjet vakteve: fruta, kos, një grusht arra,smothie me proteina ose kos.

Receta për dietën renale

Ja, masatparaprake:

Mos harroni senjë numër faktorësh ndikojnë në dietën e veshkave duke përfshirë: fazën esëmundjes së tyre renale, llojin e trajtimit që ata bëjnë, dhe prania ekushteve të tjera mjekësore. Edhe pse një dietë e shëndetshme që është engjashme me dietën DASH ose dietën e Mesdheut ka qenë i ngadalshëm progresi i sëmundjevetë veshkave dhe sëmundjeve të tjera si sëmundja e zemrës, disa pacientë do tëduhet të ndjekin një dietë të veçantë që është më kufizuese. Për të qenë i sigurt,gjithmonë bisedoni me mjekun tuaj përpara se të ndryshoni dietën tuaj,veçanërisht nëse keni sëmundje kronike të veshkave.


Flash Lajme