Ish-Diplomati Britanik dhe njëherësh edhe këshilltar i qeverisë shqiptare për reformën elektorale, analizon situatën në të cilën ndodhet Shqipëria. Progres-Raporti i KE-së, është i saktë, por vendi gjendet në krizë

Erjon Dervishi

Hugo Stride, analiza e tij e bërë për Euobserver

Më 29 maj, shefja e Politikës së Jashtme të BE-së, Federica Mogherini, rekomandoi për këshillin e BE-së, që të hapë bisedimet e pranimit me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut në muajin qershor. Siç theksoi Mogherini në deklaratën e saj, të dy vendet “kanë treguar një vendosmëri të fortë për të përparuar në rrugën e BE-së dhe kanë arritur rezultate konkrete dhe duhet të jenë të pakthyeshme”. Për fat të keq, njohja e përparimit të Shqipërisë nëpërmjet hapjes së bisedimeve të pranimit është shumë larg për të qenë e sigurt. Shqipëria kërkon mbështetje unanime nga të gjitha qeveritë e BE-së për të filluar diskutimin. Vetëm dy ditë pasi rekomandimet e Mogherinit u bënë publike, Holanda i kërkoi zyrtarisht Komisionit Evropian që të pezullojë lëvizjen pa viza, që shqiptarët kanë gëzuar nga viti 2006. Kjo është hera e parë që mekanizmi i ashtuquajtur “ndërprerje” është konsideruar ndonjëherë nga komisioni. Mbështetja holandeze për kalimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian duket larg, kur vendi po bën gjithçka të mundur për të shfuqizuar të drejtat e udhëtimit që të gjithë shqiptarët kanë gëzuar që nga viti 2006. Qëndrimet e pakuptueshme për zgjerimin dhe migrimin midis shteteve anëtare të BE-së natyrisht krijojnë pengesa të reja për Ballkanin Perëndimor.

Për fat të keq, Shqipëria ka zhvilluar gjithashtu një imazh të keq për vete. Media të tilla si “Newsweek” dhe “Bild” kanë raportuar, se qeveria e kryeministrit të Partisë Socialiste në detyrë Edi Rama është kritikuar që nga viti 2013, për lidhje të perceptuara me krimin e organizuar. Nën qeverinë e koalicionit të mëparshëm – të formuar nga Partia Demokratike e Dr Sali Berishës dhe Lëvizja Socialiste për Integrim (LSI) e presidentit aktual Ilir Meta – Shqipëria u bë një vend burim për kultivimin e kanabisit dhe një rrugë tranziti për trafikimin e kokainës. Është e lehtë të kuptohet besimi i Evropës se klasa politike e Shqipërisë është pjesë e problemit më të madh. Kur djali i parlamentarit Mhill Fufi u dënua me 16 vjet burgim në Britaninë e Madhe më 5 prill 2017, të gjithë aktorët në politikën shqiptare duhej të dëgjonin elektoratin – të cilët me të drejtë shprehën shqetësim rreth këtij problemi. Shqipëria kupton shqetësimin e veçantë të Holandës për trajtimin e krimit transnacional, në kuadrin e legjislacionit të narkotikëve liberalë. Siç profesor Pieter Tops, një ekspert i narkotikëve në Universitetin e Tilburgut ka deklaruar: “Rrjetet kriminale tërhiqen nga Holanda me të njëjtën klimë biznesi të përshtatshme që u pëlqen bizneseve të ligjshme. Mendësia sipërmarrëse e Holandës dhe atraktiviteti i saj si” portë për në Evropë ” që të mund të lehtësojë tregtinë “e cila mund, me trishtim, të nënkuptojë edhe tregtinë e paligjshme”. Tops nuk është analisti i vetëm që vëzhgon “cenueshmërinë” e veçantë të Antwerp dhe Amsterdamit ndaj krimit transnacional – një kërcënim i përkeqësuar nga një grup i shtetasve shqiptarë. Ndërsa Rudina Hajdari, e cila është udhëheqëse e opozitës parlamentare dhe kryetare e Komitetit të Integrimit të BE-së, ka shprehur në mënyrë të përsëritur, Shqipëria është e angazhuar për të zbutur shqetësimet holandeze.

Ndërsa në të kaluarën, dështimet e Shqipërisë ngadalësuan pranimin, tani po ballafaqohemi me një problem të imazhit që është shumë më i madh se sa sugjerojnë faktet. Progresi i bërë nga Shqipëria në luftën kundër krimit të organizuar është përshkruar në detaje të rëndësishme për shqyrtimin e këshillit, gjatë gjithë raportit të Mogherini. Ndërsa krimi transnacional pa dyshim përbën një shqetësim, Mogherini konkludon në të vërtetë se Shqipëria po bën përparime të rëndësishme përpara në këtë hapësirë ​​dhe përballet me një betejë shumë të madhe me ndarjen politike. Siç thuhet në raport, “një zgjidhje e përbashkët e Komitetit Parlamentar të Stabilizim-Asociimit BE-Shqipëri u miratua vetëm në të parën nga dy takimet e mbajtura gjatë periudhës raportuese (shkurt dhe nëntor 2018)” për shkak të vendimit të 18 prillit nga ish-deputeti Lulzim Basha për t’i udhëzuar deputetët e opozitës për të djegur mandatet e tyre. Që nga lajmërimi, Shqipëria është tronditur nga protestat më të dhunshme që nga viti 2011. Të shtunën, më 1 qershor, protestuesit e lidhur me Lëvizjen Socialiste për Integrim (SMI) dhe Partia Demokratike (PD) hodhën bomba benzine dhe predha të tjera në polici oficerët, duke lënë 10 të plagosur. Dënimi i veprimeve të Partisë Demokratike nga Departamenti Amerikan i Shtetit ishte i menjëhershëm, ndërsa të gjitha ambasadat e BE-së në Tiranë dhanë paralajmërime. Si NATO-ja dhe OSBE-ja kanë shprehur gjithashtu mospëlqimin e tyre për protestë të dhunshme.

Kriza serioze

Shqipëria aktualisht përballet me një krizë serioze – gjë që do të ishte e marrë, për të gjithë aktorët e bashkësisë ndërkombëtare të injoronin. Ne duhet të adresojmë shqetësimet e secilës palë të interesuar në mënyrë pro-aktive dhe ne duhet të sigurojmë që dështimi i Procesit të Berlinit dhe rritja e grupeve kriminale në Ballkan nuk i shkaktojnë më tej shqetësime aleatëve tanë në Evropë. Megjithatë, duhet të kërkojmë që partnerët tanë në Evropë të lexojnë me kujdes raportin e Mogherinit dhe të njohin arritjet. Ne kemi bërë hapa të rëndësishëm për të ngadalësuar krimin e organizuar, por kemi nevojë për mbështetje shtesë bilaterale për të forcuar demokracinë tonë. Siç thotë Mogherini: “Polarizimi i fortë dhe bojkoti i përsëritur i opozitës për aktivitetet parlamentare ka ndikuar negativisht në punën e Kuvendit”. Është një reflektim i trishtuar i forcës së kësaj demokracie që një largim nga deputetët ka ndikuar në të ardhmen e Shqipërisë – por është brenda duarve të BE-së të injorojë veprimet e një grupi të vogël deputetësh, duke pranuar se shumica e heshtur është e angazhuar të punojë me BE nëpërmjet fillimit të bisedimeve të pranimit.

Flash Lajme

Më të lexuarat